Küçük bir ekip için FP&A'yı neden ve nasıl kurarsınız
Küçük bir şirketin neden bir analist değil bir sistem gerektirdiği - ve yapay zekânın nereye oturduğu.
# Kısa özet
Çoğu kişi FP&A'yı yüz kişide büyüyerek geçilen bir şey sanır. Tam tersi çalışır.
- Zaten FP&A yapıyorsunuz. Sadece hafızadan yapıyorsunuz ve karşılaştırabileceğiniz bir kayıt tutmuyorsunuz.
- Değerli olan kayıttır: aynı ölçüm, aynı şekilde, her ay.
- Aynı anda birden fazla şey ters gidebildiği anda kendini ödemeye başlar.
- Büyük şirketler analisti esas olarak tekrar eden iş için işe alır. Bu, onun yerine otomatikleştirebileceğiniz yarıdır.
- Gerisini bir kişi yürütebilir - hazırlık otomatikse ayda yarım gün.
- Yapay zeka soruyu bir kez yanıtlamakta iyidir. Sorun hiçbir zaman onu bir kez yanıtlamak değildi.
- Önce yapıyı düzelterek başlayın. Sonra plan kurmadan önce döngüyü üç ay çalıştırın.
Küçük bir şirket, büyük bir şirketle aynı hataları yapar. Sadece bunları emecek kârın onda birine sahiptir.
# Neden hazır hissetmeden önce başlamalı
Alışılmış cevap, bunu yapacak birini karşılayabildiğinizde başladığınızdır. Tam tersi: elli kişide maaşı karşılayabilirsiniz, ama hiç ölçmediğiniz üç yıllık geçmişi geri satın alamazsınız.
- Daha küçükken başlayın. On masraf yeri bir öğleden sonrada yeniden kurulur. Elli tanesi bir çeyrek sürer - ve o zamana kadar biri eski, diğeri yeni yapıya göre raporlar.
- Büyümeye tepki vermek yerine onu planlayın. Her satırı gerçekte neyin sürüklediği üzerine kurulu bir plan, sonraki on işe alımın maliyetini siz yapmadan önce söyler. Elle girilmiş sayılardan oluşan bir plan yalnızca zaten varsaydığınızı söyler.
- Yöneticilere ve yatırımcılara tek bir sayı seti verin. Herkes aynı fikirde olsun diye değil; tartışma kararın kendisi üzerine olsun, kimin tablosunun doğru olduğu üzerine değil.
- Kötü haber daha erken ulaşır. Aylık döngü sorunu altıncı haftada bulur. Yıl sonu kapanışı on dördüncü ayda bulur; geriye yalnızca pahalı seçenekler kalmışken.
Soru, FP&A'yı karşılayıp karşılayamayacağınız değil. Soru, bir sorunu görmeden önce onun içinde bir yıl geçirmeyi karşılayıp karşılayamayacağınız.
# Değerli olan kayıttır
Zaten FP&A yapıyorsunuz. Birisi sayılara bakıyor, bir görüş oluşturuyor ve buna göre hareket ediyor. Eksik olan düşünme değil. Kayıt.
Tek başına bir sayı size hiçbir şey söylemez. Ancak aynı şekilde üretilmiş başka bir sayının yanında anlam kazanır - geçen yılın aynı ayı, Ocak'ta koyduğunuz plan, üç ay önceki aynı satır. Bir rakamı anekdot olmaktan çıkarıp ölçüme dönüştüren o karşılaştırmadır.
Varlık analiz değildir. Aynı şeyi, aynı şekilde, her ay, hareketini izleyecek kadar uzun süre ölçmüş olmaktır.
Bu yüzden bir kez mükemmel yapmanın değeri bu kadar azdır. Mart'ta yapılan ve hiç tekrarlanmayan keskin bir analiz size tek bir sayı bırakır, trend bırakmaz ve sonradan iyi mi yoksa şanslı mı olduğunuzu söyleyemezsiniz.
Bu aynı zamanda bunun tek bir kişinin kafasında yaşayamamasının nedenidir. Kafa kayıt tutmaz, dolayısıyla bu yılı geçen yılla karşılaştıracak bir şey olmaz. Ve şirket başkasına devredilemez, alıcının acı verici bir incelemesi olmadan satılamaz ve o kişi yokken iyi çalışmaz.
Döngü olmadan yılda bir rapor alırsınız ve o da Mart'ta gelir. Kârın, varsaydığınızın küçük bir bölümü kadar geldiğini söyler. O zamana kadar buna yol açan dokuz ay geride kalmıştır ve bakılacak bir şey kalmamıştır. Kimse işi kötü yönetmedi. Sadece kimse, aksiyon almak için çok geç olana kadar ölçmedi.
# Buna kimin ihtiyacı yok
Aylık bir döngü, farklı nedenlerle aynı anda iki şeyin ters gidebildiği anda kendini ödemeye başlar.
- Birden fazla gelir akışı.
- Stok.
- Şartı olan borç - sürekli karşılamanız gereken koşulları olan bir kredi.
- Kendi bütçesini sahiplenen kişiler.
- Ya da basitçe, kimsenin tümünü aynı anda göremediği nokta.
Pratikte bu genelde yaklaşık on kişiden yukarısıdır, ama test sayıdan iyidir.
Bu çizginin altında gerçekten değmez. Altı kişilik bir danışmanlık şirketini düşünün: tek gelir akışı, stok yok, borç yok ve on dört günde ödeyen müşteriler. Bir kişi o işi kafasında tutabilir ve haklı olabilir. Oraya bir süreç eklemek yalnızca bir toplantı eklerdi.
- Bir yatırımcı aylık paket istedi. Bir tane üretirsiniz, içeriden kimse okumaz ve hiçbir şey öğrenmezsiniz.
- Gerçek bir şirketin yaptığı şey gibi geliyor. Bir şeye görüntüsü yüzünden başlarsanız, ilk yoğun ayda bırakırsınız.
O çizgiyi geçtiyseniz, sıradaki soru işi kimin yapacağıdır - çünkü insanların varsaydığı cevap pahalı olanıdır.
# Büyük şirketler neden analist işe alır
Büyük bir şirketten zaten daha iyi olduğunuz şeyle başlayın: bir sorunu fark etmekle ne yapılacağına karar vermek arasındaki süre. Kırk kişi, dört bin kişiyi her seferinde geçer. Aksiyon alabilecek kişi zaten odadadır. Büyük şirketler finans ekibinin bir kısmını sırf bu boşluğu kapatmak için çalıştırır. Sizde o boşluk yok - sizde olmayan, tekrar eden yarıyı yapacak biri.
Büyük şirketler gerçekten FP&A analisti çalıştırır. Küçükler çoğu zaman bunu karşılayamaz, bazıları karşılayabilir ama maaşı başka yere harcamayı tercih eder. Her iki durumda da insanlar bundan yanlış dersi çıkarır.
Analist işe almalarının nedeni FP&A'nın zor olması değil. Kendi ölçeklerinde işin tekrar eden yarısının tam bir işi doldurmasıdır. Otomatikleştirebileceğiniz yarı odur.
Kırk şirketi toplamak, on iki farklı hesap planını eşlemek, dört bin satırlık bir raporu her ay yeniden kurmak. Kadro bunun içindir. Yargı yarısı şirketle birlikte hiç büyümedi. Hâlâ hangi varsayımın yanlış olduğunu soran birkaç kişidir ve hâlâ ne yaptığınızı değiştiren kısımdır.
Aylık döngü her aşamayı ikiye ayırır: sizin için hazırlanabilecek kısım ve yargılamanız gereken kısım. Hazırlanan kısım, büyük bir şirketin kadroya ihtiyaç duymasının tüm nedenidir ve yazılımın devralabileceği tek kısımdır. Yani soru bir analisti nasıl karşılayacağınız değil. Soru, hazırlanan kısmı analist olmadan nasıl bitireceğinizdir.
# Kim yürütür ve ne kadar sürer
Hiçbir sistemin, hiçbir fiyata yapmadığı şeyler:
- Bir sapmaya göre hareket etmeye, onu kabul etmeye veya yok saymaya karar vermek - bkz. bir kararla bitirmek.
- Plan tutmadığında hangi varsayımın değişeceğini seçmek.
- Neyin dışarıda bırakılacağına karar vermek.
- Yönetim kurulu önünde sayıyı sahiplenmek.
Beklediğinizden azına ihtiyacınız var. P&L okuyabilen, bir satırın neden hareket ettiğini soracak ve cevap alacak kadar kıdemli tek bir kişi. Liste bu kadar. Bir finans diploması değil.
| Kim yürütür | Şu durumda işler | Şu durumda bozulur |
|---|---|---|
| Kurucu veya genel müdür | Yaklaşık otuz kişinin altında ve gerçekten bakıyorsa | Önce onun vakti biter ve bıraktığı ilk şey bu olur |
| Bir ofis veya finans müdürü | En yaygını ve genelde doğrusu | Bir meslektaşından açıklama isteme yetkisini kimse ona vermemiştir |
| Dış mali müşaviriniz | Yalnızca yıllık hesapları değil, yönetim raporlaması da yapıp yapmadıklarını sorun | Vergi dairesi için kurulmuş bir rapor alırsınız ve onu vergi dairesinin ihtiyaç duyduğu zaman alırsınız |
| Ayda bir gün, yarı zamanlı bir kontrolör | Yargıyı maaş ödemeden istiyorsanız | Yazılımın yapabileceği iş için kontrolörün günlük ücretini ödersiniz |
Hazırlık otomatikse ayda yarım gün, değilse üç ila dört gün bütçeleyin. Kötü bir çeyreğe bunlardan yalnızca biri dayanır.
# Yapay zeka nerede yardımcı olur, nerede olmaz
Bu, yukarıdaki her şeye karşı en güçlü itirazdır. Bir model tekrar eden yarıyı istendiği anda yapabiliyorsa, bir sisteme ihtiyacınız yok - iyi bir prompt'a ihtiyacınız var.
- Sekiz yüz muhasebe hesabını otuz raporlama satırına ayırmak. Tüm kurulumun en sıkıcı saatidir ve ayırmak, modelin tam da iyi olduğu iştir.
- Hesaplarınızın listesinden başka hiçbir şey olmadan saniyeler içinde bir ilk yapı önermek.
- Yanlış görünen satırı yakalamak. Hiç yorulmaz ve her satırı okur. İnsan ikisini de yapmaz.
- Sayılar hazır olduğunda yorumu taslak hâline getirmek.
Ve işte argümanın en güçlü hâli, ki büyük ölçüde doğrudur: küçük bir şirkette bunu yürütecek kişi yoktur. Bugün alınan kusurlu bir cevap, hiç alamayacağınız mükemmel bir cevaptan iyidir.
O hâlde en iyi durumu varsayın. Hiç aritmetik hata yapmayan ve hiç sayı uydurmayan bir model. Aşağıdaki sorun yine de geçerlidir ve bunun bir kalite meselesi olmadığını böyle anlarsınız.
Yapay zeka her seferinde sıfırdan başlar. Sistem hatırlar.
FP&A tek bir kişinin soru sorması değildir. Biri sayılarını gönderir, biri konsolide eder, biri gözden geçirir, biri yönetim kuruluna bir sürüm sunar. Maliyet merkezi ve resmi departman olmasa bile, her sayının bir sahibi vardır ve onu açıklamak zorundadır. Bütün bu kişilerin aynı sayılara bakıyor olması gerekir. Bir sohbet her birine kendi cevabını verir.
Sistemin ayrıca hatırlaması gerekir: eşleştirme, yapı, sürükleyiciler ve kapattığınız her ay. Bir şeyi Mart'ta bir şekilde ölçtüyseniz, Kasım'da da aynı şekilde ölçmelisiniz; yoksa karşılaştırma hiçbir anlam taşımaz. Bir modele aynı soruyu iki kez sorun, iki makul cevap alırsınız.
Yeni bir hesap çıkıyor: Bulut hizmetleri. Mart'ta model onu BT ve yazılım altına koyuyor. Nisan'da tekrar soruyorsunuz ve aynı hesabı barındırma altına koyuyor - ki o doğrudan maliyetlerde. İki cevap da savunulabilir. Katkı payınız bir buçuk puan oynuyor, hiçbir şey sizi uyarmıyor ve incelemeyi hiç gerçekleşmemiş bir değişimi açıklayarak geçiriyorsunuz.
Bir de sürümler var. Dondurulmuş plan, bu ayın yenilenmiş tahmini, bankaya gösterdiğiniz sayılar, geçen yılın gerçekleşenleri. Hepsi aynı anda vardır ve herkesin hangisine baktığını bilmesi gerekir. Bir sohbet size üzerinde etiket olmayan bir sayı verir.
Bir hesap tablosu aynı üç şekilde başarısız olur; bu yüzden o da sonunda çalışmayı bırakır. Elle yapılır, dolayısıyla bir kısmı yanlıştır ve hangi kısımların olduğunu göremezsiniz. İki kişi aynı anda içinde çalışamaz. Ve hiçbir sürüm güvenilen sürüm değildir, bu yüzden plan sessizce son e-postaya eklenen dosya neyse o olur.
Bunların hiçbiri modellerin daha iyi olmayacağına dair bir bahis değil. Mesele FP&A'nın gerçekte ne olduğu: kişiler arasında paylaşılan, sürümlerde tutulan ve her ay aynı şekilde yapılan bir iş. Bir model tek seferde tek kişiyle çalışır, hiçbir şey hatırlamaz ve her sorduğunuzda farklı yanıt verir - ki onu diğer işte iyi yapan da tam olarak budur.
Yorumlamasına izin verin. Kayıt olmasına izin vermeyin.
Açıklamak, bir modelin yerini hak ettiği yerdir. Sisteminiz sayıyı ürettikten sonra bir model dört şeyde iyidir: neyin hareket ettiğini söylemek, yorumu taslaklamak, bakmaya değer satırı işaret etmek ve kimsenin sayının nerede durduğunu aramasına gerek kalmayacak şekilde bir soruyu yanıtlamak. Bu gerçek bir değerdir ve bugün elde edebilirsiniz - bir sistemin yerine değil, üzerine.
# Nereden başlamalı
İlk ay çoğunlukla iş değil, karardır.
- Yapıyı bir kez düzeltin. Tabloları düzgün tasarlayın - bir günlük iş ve sonradan değiştirmesi pahalı olan tek kısım.
- Tarihi seçin ve kişiyi seçin. Her ikisini de, her şeyden önce.
- Önce geçen yılla karşılaştırın. Henüz planınız yok ve geçen yılın sayıları ilk aydan itibaren işe yarar.
- Bir sapmanın incelenmesi için ne kadar büyük olması gerektiğini kararlaştırın. Şimdi yapın, kimse suçlanmış hissetmezken.
- Planı, döngü üç aydır çalıştıktan sonra ekleyin, öncesinde değil - sonra onu sürükleyiciler üzerine kurun.
- Sonra hiçbir şeyin olmadığı bir ayda çalıştırın. Bir sisteminiz olup olmadığını size söyleyen ay odur.
Geri dönüp bir trend yaratamazsınız. Başlamak için en ucuz ay bir yıl önceydi ve gelecekteki hiçbir araç, hiç kaydetmediğiniz geçmişi uyduramaz.